پیشگفتار
- 3 دقیقه
بنیاد پژوهشی یاری و یارسان- اهل حق نروژ
به نام حقیقت، راستی و دانائی
در اقلیم یارسان ( پردیور ، دالاهو و سرزمین گوران)، در میان کوهها و درههایی که سدهها حافظ آواز، کلام و خاطره مردمان بودهاند، میراثی دیرپا نسل به نسل ادامه یافته است؛ میراث یاری و یارسان.
این میراث تنها در نوشتهها باقی نمانده است. بخشی از آن در دفترها و کلامهای موجود در تکیە دول دالان، بخشی در نوای تنبور و سنتهای آیینی، بخشی در زبان و ادبیات مردم، و بخشی دیگر در حافظه کسانی زیسته است که آن را از پیشینیان خود فراگرفته و به نسلهای پس از خویش سپردهاند.
یارسان را نمیتوان تنها از بیرون شناخت
برای شناخت آن باید به سرچشمهها بازگشت؛ به کلام، به دفتر، به سنت، به تاریخ و جغرافیای فرهنگی آن و به صدای مردمانی که حاملان این میراث بودهاند. بنیاد پژوهشی یاری و یارسان از همین ضرورت آغاز میشود.
ما بر آنیم که میراث یاری و یارسان را با تکیه بر منابع اصیل و با بهرهگیری از روشهای علمی و پژوهشی، گردآوری، مستندسازی، مطالعه، حفاظت و معرفی کنیم؛ تا آنچه طی نسلها در دالاهو و گوران و دیگر حوزههای فرهنگی یارسان حفظ شده است، در برابر فراموشی، پراکندگی و روایتهای نادقیق مصون بماند.
مقصود ما ساختن روایتی افسانهای از گذشته نیست؛ همانگونه که مقصودمان فروکاستن یاری و یارسان به تعاریفی نیست که بدون مراجعه کافی به منابع درونی آن شکل گرفتهاند.
راه ما، راه پژوهش است؛ پژوهشی که در برابر سند فروتن باشد، در نقل کلام امانتدار، در برابر سنت مسئول، در برابر اختلاف روایتها منصف و در جستوجوی حقیقت، آزاد از پیشداوری.
از این رو، دفترها و کلامهای یاری، روایتهای معتبر شفاهی، سنتهای دالاهو و گوران و سایر مناطق یارسان نشین، موسیقی و تنبور، زبان و ادبیات، تاریخ اجتماعی، آیینها، نمادها، جغرافیای فرهنگی و حافظه تاریخی جامعه یارسان، از مهمترین حوزههای پژوهش و مستندسازی بنیاد پژوهشی یاری و یارسان خواهند بود.
در کنار حفظ گذشته، نگاه ما به آینده است
نسلهای تازه یارسان حق دارند میراث خود را نه فقط از خلال روایتهای پراکنده، بلکه از طریق منابع مستند و اصیل، پژوهشهای قابل ارزیابی و آرشیوی ماندگار بشناسند. جهان دانشگاهی و جامعه گستردهتر نیز باید امکان دسترسی به شناختی دقیقتر و مسئولانهتر از یاری و یارسان داشته باشند.
از این منظر، بنیاد پژوهشی یاری و یارسان میخواهد پلی باشد میان کلام و پژوهش، سنت شفاهی و سند مکتوب، حافظه تاریخی و دانش امروز، و میان یارسان و جهان.
ما این راه را پایانیافته نمیدانیم
این بنیاد نه برای اعلام آخرین سخن، بلکه برای گشودن راه پرسش، پژوهش و شناخت بنا شده است؛ برای یافتن، ثبت کردن، سنجیدن، گفتوگو کردن و سپردن میراثی مستندتر به آیندگان.
زیرا فرهنگی که منابع خویش را نشناسد، در معرض آن است که دیگران تاریخش را به جای او بنویسند؛ و میراثی که ثبت نشود، ممکن است همراه آخرین حاملان حافظهاش خاموش گردد.
از همه استادان کلام، حافظان سنت، پژوهشگران، اهل فرهنگ، دانشگاهیان و نسل جوان دعوت میکنیم در این کوشش علمی و فرهنگی همراه باشند؛ تا آنچه از گذشتگان به امانت رسیده است، با حرمت، امانت و دانش به آیندگان سپرده شود.
حقیقت را نمیتوان تنها به ارث برد؛ باید آن را شناخت، جستوجو کرد و در روشنایی دانش پاس داشت.
با حرمت و امید
فریدون کرمی
دبیر بنیاد پژوهشی یاری و یارسان – اهل حق – نروژ
با فخر تمام، دامنە کوهساران دالاهو زادگاە من است. روح و روانم متعلق بە همین آب و خاک است. باور دارم در گردش دونادون هم، باز خویش را در همین سرزمین پیدا خواهم کرد!